اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد
-----------------------------------------

اَللّهُمَّ = ای خدای من

صَلّ ِ =  وصل شو – متصل شو – برسان – رحمت بِرِسان – رحمت کن

عَلی =  بر

محمد (ص) =  رسول اکرم (ص)

آل =  خاندان ، نسل ، پیروان

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد = ای خدای من نور رحمتت رابه حضرت محمد(ص) و پیروان او بتابان.

-----------------------------------------------------------------------------------


معمولاً وقتی انسان از کسی چیزی می خواهد طلب کند نام او را با لحن دیگر و شکل دیگری صدا می زند . مثلاً اگر پدر خود را « بابا » صدا می زده حال که می خواهد چیزی از او درخواست کند او را « پدرجان » خطاب می کند . اللّهم نیز شکل محبت آمیز صدا کردن خداست که موقع درخواست کردن از او به کار می رود و به معنی « ای خدای من » است .

کلمۀ صَلّ َ از کلمۀ وصل شدن گرفته شده و«صل» درزبان عربی هم به معنی رسیدن و هم به معنی پیوستن دو چیز به کار می رود . قبلاً گفتیم که هدف از نماز خواندن و اعمال انسان نزدیکی به خداوند است . هنگامی که نزدیک شدن ادامه می یابد ، نهایتاً رسیدن اتفــــاق می افتد. اگر نزدیک شدن به خداوند را« محبوب شدن نزد خدا معنی کنیم » در این صورت وصل یا رسیدن به خدا به این معنی خواهد بود « آخرین حدّی که یک انسان می تواند خداوند را دوست بدارد و مورد محبت و رحمت خداوند واقع شود ». واگر نزدیک شدن به خداوند  را« شبیه شدن صفات انسان به خدا» معنی کنیم ( یعنی صبور،عادل ،سخاوتمند و مهربان شدن و ... ) در این صورت وصل یا رسیدن به خدا یعنی« آخرین حدّی که صفات انسان می تواند به صفات خداوند شبیه شود» .

عارفان اسلامی از لغاتی مثل « مقامِ وصل » و « واصلِ به حق » نام می برند و منظور آنها حالت انسانی است که چنان خداوند را دوست دارد که بجز خواسته و ارادۀ او هیچ چیز نمی خواهد. « مقام وصل » هدف سیروسلوک و حرکت به سوی خداوند است .

در مکتب بودا نیز از کلمه ای به نام « یوگی » یا « یوگا » صحبت می شود . و یوگا را چنین تعریف می کنند « یوگا عبارتست از وصل شدن و اتّحاد با روح کیهانی » و در این مکتب هدف از تمام مدیتیشن ها و عبادات را رسیدن به حالت یوگا معرفی می کنند .

نزدیک شدن به خدا و رسیدن به او هدف تمام ادیان است . ولی روشی که ادیان معرفی می کنند با هم فرق می کند و بعضی سخت تر و بعضی آسانتر است .

مثلاً در آئین بودا خداوند را با سکوتِ مطلقِ ذهن و قلب یاد می کنند که کاری بسیار دشوار است ، ولی در آئین اسلام خداوند را با ذکر محبت آمیز « الحمـــــــدلله » و « صلوات » و ... یاد می کنند که نه تنها آسانتر است ، بلکه لذّت بخش نیز می باشد .

امام صادق (ع) در توضیح معنی صلوات می فرماید « صَلّ َ علی محمدو آل محمد، یعنی  اِرحَم محمد و آل محمد» معنی این جمله این است که « صلِ علی محمدوآل محمد » یعنی رحمت بفرست برمحمد و آل محمد و ازاین جا متوجه می شوید که هرچه انسان به خدا نزدیکتر می شود بیشتر از رحمت او بهره مند می گردد .

کلمۀ آل در زبان عربی به معنی خاندان و نسل است . یعنی خودِ شخص ، پدرش ، پدربزرگش و ... و مادر و مادربزرگش و ... از یک طرف و فرزند و نوه و نتیجـــــــه و ...

از طرف دیگربعضی از احادیث معنی کلمۀ «آل محمد» را به پنج تنِ آلِ عبا محدود می کنند. یعنی « پیامبر (ص) ، فاطمۀ زهرا (س) و امام علی (ع) و امام حسن (ع) و امام حسین (ع) »و بعضی دیگر از احادیث « آل محمد » را فاطمۀ زهرا (س) و دوازده امام معرفی می کنند ولی حدیث زیبایی از امام صادق (ع) نقل شده که می فرماید :

منظور از آل محمد (ص) ، پیروان حضرت محمد (ص) است .

همچنین خداوند در قرآن کریم ،سوره قمر پیروان حضرت لوط(ع) را « آل لوط» و پیروان فرعون را « آل فرعون» می نامدو این نشان می دهد معنی کلمه «آل » در لغتنامه فرهنگ اسلامی با معنی متعارف آن در زبان عربی متفاوت است.همانگونه که کلمه «شتاب » در علم فیزیک و ادبیات فارسی دو معنی متفاوت می دهد.

احادیثی که فاطمۀ زهرا (ص) و دوازده امام (ع) را به عنوان «آل محمد» معرفی می کنند صحیح هستند زیرا این بزرگواران مصداق کاملی از پیروان حضرت  محمد (ص) می باشند  ، و نکته مهم دیگر این است که هرکسی از پیامبر (ص) پیروی کند جزء «آل محمد» حساب شده و این دعای خیر در حق او نیز هست .


چه زیباست که پیروان حضرت محمد (ص) پس از یادآوری  استاد و راهنمای خود و خیرخواهی برای او برای یکدیگرنیز خیرخواهی می کنند .

چه زیباست طلب رحمت و گذشت کردن انسانهایی هم عقیده ، برای یکدیگر!

چنین افرادی که دائماً از خداوند می خواهند که خداوند با مهربانی و گذشت با هم عقیده شان برخورد کند مسلماً خودشان نیز با یکدیگربا مهربانی وگذشت برخورد می کنند.

حضرت محمد (ص) که مظهر رحمت خدا و مهربانی و عشق به خداست ، صلوات چه پرچم زیبایی است برای او و پیروانش .

بوسیله صلوات ،روح و قلب مؤمنین متوجۀ روح پاک حضرت محمد(ص) می شود که تجلی گاه عشق است، سپس در این نقطه روحهای مؤمنین باهم ملاقات می کنند وقلبها به هم نزدیک می گردد. روحها و قلبهایی که در کنار هم قرار گرفته اند، ضمن آرزوی پایندگیِ برای تجلی عشق و رحمت خداوند،محبت خدا را به هم هدیه می دهند . لذتِ بودن در چنین جشنی خودش از هر اجر و پاداشی بالاتر است . دین یعنی عشق ، و صلوات گواه این ادعاست .

******************

در سایر کتابها درمورد دلائل فرستادن صلوات ، و فوایدی که از فرستادن صلوات نصیب انسان می شود به بیش از صد مورد اشاره گردیده و هرکدام  به تفصیل توضیح داده شده است که همۀ آنها زیبا و قابل قبول می باشد ، ولی در اینجا به چند فایده اشاره می شود که در کتابهای دیگرکمتر اشاره شده ولی شایستۀ تعمق هستند:

خداوند در سورۀ نجم به پیامبر (ص) می فرماید :

« فَاَعرِض عَن مَن تَوَّلی عَن ذِکرِنا »

یعنی « روبرگردان از کسی که از یادِما رو برمی گرداند »

 پیامبر (ص) مظهر رحمتِ خداست و روگرداندن اوبه معنی روگرداندن رحمت خدا از انسان است .واین در حالی است که همه ما به رحمت خداوند نیازمندیم.با ذکر صلوات می توانیم خدا و پیامبر (ص) را یاد کنیم تا رحمت خدا از ما  روگرداندن نشود.

دومین دلیلی که برای ذکر صلوات می توان بیان کرد،از گفته های  آقای آلِن کارداک نویسندۀ فرانسوی نتیجه می شود.اودر کتاب خود با نـــــام « ارتباط با ارواح » می نویسد : گاهی ارواحِ شرور و بد به انسان نزدیک می شوند و بسته به حالت روحی آنها ، در انسان احساس خشم ، دلتنگی یا افسردگی ایجاد می کنند و بهترین راه برای دور کردن این روحها یاد خدا و جلب روح های پاک است . آلن کارداک می گوید بهترین راه برای جلب روح های پاک، دعا و خیرخواهی برای آنان است.

ذکر صلوات هم یادخداست هم خیرخواهی برای روح پاک پیامبر (ص) بنابراین ، روحِ با عظمت پیامبر (ص) را به انسان  نزدیک می کند و باعث دورشدن ارواح شرور و شیاطین از انسان می شود وبه این ترتیب در انسان احساس آرامش ایجاد می نماید .

همچنین بهتر است یاد کردن هر کدام از امامان بزرگوار ،با دعا و خیرخواهی برای ایشان همراه باشد.سلام ورحمت فرستادن برای ایشان روش خوبی برای این کار است.

فایده ای دیگر ازذکرصلوات

هنگامی که انسان حضرت محمد(ص) را باقلبی پر ازمحبت نسبت به او یاد می کند،روح مقدس وباعظمت آن بزرگوار به انسان نزدیک می گردد و صفات زیبای آن حضرت به انسان اِلقاء می شود.ساعتی یاد پیامبر (ص)همراه با مهرورزی به او چنان تاثیر عظیمی بر رفتاروگفتار انسان دارد که با سالها کتاب خواندن وکسب علم برابری میکند.ذکر صلوات همراه با محبت قلب،راه میانبر و کم زحمتی است برای کسانی که به دنبال تزکیه نفس و کسب مکارم اخلاقی هستند.


فایده ای بازهم مهمتر، از ذکر صلوات

« مَن ماتَ عَلی حُبِ مُحَمَّدٍوآلِ مُحَمَّد،ماتَ شَهیداً»

یعنی «هرکس در حالی بمیرد که عشق به حضرت محمد(ص)،امامان(ع)وپیروان آن حضرت درقلب او باشد ،او شهیدمرده است»

به بیان دیگر کسی که در بستربیماری درخانه خود جان می سپارد در حالیکه چنین عشقی را در قلب دارد،او نیزشهید است.ذکر صلوات،باعث تقویت عشق به حضرت محمد(ص)وآل اومی گردد واین عشق را تثبیت می کند ودر نهایت باعث عاقبت به خیر شدن انسان می گردد.


کسانی هم هستند که باذکر صلوات در لذت عشق به خداوند،پیامبر(ص)وآل او، غرق می شوند واین لذت را ازهرثوابی با ارزش تر می دانند.


******************

نکتۀ مهمی که در اینجا می خواهم به آن اشاره کنم این است که ذکر صلوات و سایر اذکار همراهِ غفلت قلب و یا بدون دانستن معنی آنها،  ثواب دارد و در سرنوشت انسان مؤثراست ، همانطور که حرفهایی که انسان بدون توجه می زند در سرنوشت او تاثیرمی گذارد. بهترین مثال در این زمینه سرنوشت حضرت یوسف (ع) است .

حضرت یوسف (ع) هنگامی که در دربارعزیر مصر بود ، بخاطر زیبایی زیادش ، زنان دربار از او می خواستند که به گناه آلوده شود و چون از گناه بی زار بود از این وضعیت رنج می برد تا اینکه روزی ناخودآگاه گفت « خدایا زندان برای من از این قصر بهتر است »  . پس از مدتی که به زندان افتاد و در زندان احساس دلتنگی می کرد از خداوند پرسید : خدایا به چه دلیل من به زندان افتادم . خداوند فرمود « خودت گفتی که زندان برای من از قصر بهتر است ، اگر گفته بودی عافیت برای من بهتر است به زنـــــــدان نمی افتادی » . حضرت یوسف (ع) هفت سال در زندان بود .

بنابراین همانطور که حرفهای حساب نشده و از سرغفلت در سرنوشت انسان مؤثر است ، صلوات فرستادن و سایر اذکار هم بدون حضور قلب و حتی بدون دانستن معنی آن در سرنوشت انسان مؤثر است .

ولی کسی که صلوات می فرستد یا ذکر می گوید ولی قلبش را با ذکر یا صلوات همراه نمی کند مانند کسی است که مثلاً می خواهد از اصفهان به تهران برود و یک هواپیمای شخصی هم دارد . هواپیمایش را روشن می کند و راه می افتد ولی هرگز هواپیما را از زمین بلند نمی کند و می خواهد تا تهران با هواپیما روی زمین حرکت کند . اگرچه او نیز نهایتاً به تهران می رسد ولی کار او از نظر عقلی درست نیست . ذکر گفتن صلوات بدون توجه به معنی و حضور قلب هم ممکن است انسان را به خدا نزدیک کند وبر سرنوشت انسان مؤثرباشد ، ولی انسان که قلب دارد چرا استفاده نکند ؟ پس موقع ذکر صلوات ، باید محبتی نیز در دل نسبت به حضرت محمد (ص) و پیروانش احساس شود .مخصوصاً امامان(ع) که مصداق کاملی از پیروان آن حضرت هستند.


******************


خوب است  گاهی این سوالات را از خودمان بپرسیم :

1)هنگامی که صلوات می فرستیم چقدر نسبت به حضرت محمد (ص) احساس محبت می کنیم ؟

2)هنگامی که صلوات می فرستید چقدر نسبت به امامان (ع) احساس محبت می کنیم؟

3)هنگامی که صلوات می فرستید چقدر نسبت به پیروان حضرت محمد (ص) احساس محبت می کنیم ؟
/ 0 نظر / 9 بازدید